Op de terugweg in de auto begint mijn vriend te vertellen. Dat is fijn, want zijn stem leidt mijn gedachten af van mijn overvolle hoofd. De tranen die achter mijn ogen prikken maken langzaam plaats voor iets anders. Waarvoor precies, weet ik zelf ook niet. Ik voel me vooral leeg.

Vooraf vond ik het al spannend. Dit uitje zou mijn eerste in weken worden. Ik keek ernaar uit, eindelijk iets anders dan bankliggen of wandelen. Ik had me er zelfs op gekleed. In plaats van een spijkerbroek en een sweater had ik weer eens een jurkje aangetrokken. Op mijn ogen mascara en oogschaduw. Toch maakte het vooruitzicht me onrustig. Zou het niet te veel zijn?

Jaren geleden was ik al eens bij het Eise Eisingaplanetarium in Franeker geweest. In mijn herinnering een klein, intiem museum rondom een prachtig nagemaakt planetenstelsel. Ik hoopte dat het vandaag net zoveel indruk op me zou maken als toen.

Dat het behoorlijk is uitgebreid, werd al duidelijk toen de deur naar de entree twee panden naar links bleek te zijn opgeschoven. De ontvangstruimte stond vol mensen: medewerkers achter de balie, bezoekers van het museum en van de bijbehorende winkel. Er werd veel gepraat en een vrouw vertelde door een microfoon dat er zo een Nederlandstalige uitleg zou beginnen. Ik slikte en mijn vriend vroeg of het ging. Ik knikte ‘ja’, maar voelde een ‘nee’.

Het begin van de expositie was interactief. Door middel van filmpjes, quizzen en installaties kwam je meer te weten over de planeten en het sterrenstelsel. Het was mooi, het was interessant, maar bovenal was het véél.

In de ruimtes met telescopen, octanten en andere meetapparatuur was het gelukkig rustiger. Bordjes gaven uitleg over de spullen die we zagen en over de personen erachter, in hun tijd bekende wis- en sterrenkundigen. Ik las veel, maar onthield weinig.

Uiteindelijk kwamen we bij het belangrijkste deel van het museum: de oude woonkamer van Eise Eisinga en zijn gezin, met in het plafond een prachtig planetarium. Een vrouw vertelde er enthousiast over, wees met een lange stok naar de dingen die ze benoemde en liet zien dat alles nog steeds werkt. Het was werkelijk prachtig!

Bijna net zo mooi was het raderwerk boven het plafond. Zo’n zesduizend spijkers in tientallen tandwielen zorgen ervoor dat de planeten in de woonkamer hun rondjes blijven draaien en dat de juiste dagen, data en sterrenbeelden worden aangewezen. Hoe Eisinga het allemaal bedacht en gemaakt heeft, is me nog steeds een raadsel, maar ik vond het heerlijk om ernaar te kijken.

Hoewel ik het fijn vond om eruit te zijn, kostte het museumbezoek me veel energie. Nu zit ik nog met droge ogen naast mijn lief in de auto, het is een klein uur tot we weer bij zijn huis zijn. Ik luister naar zijn verhalen en houd me groot.

Straks, op de bank, zal ik tegen hem aan kruipen. Ik zal me klein voelen en de tranen zullen alsnog opwellen, net zolang tot ze de mascara in strepen over mijn wangen trekken. Hij zal zakdoekjes pakken, zodat ik mijn pandaogen kan schoonmaken. Ik zal terugdenken aan een fijne middag, die toch net te veel van het goede was.