‘Ik kan me totaal niet oriënteren zo,’ merkt een man op. We lopen met een groep van zeven bezoekers en twee gidsen door het museum en ik ben het volstrekt met hem eens. Ik had anders verwacht, omdat het mijn tweede keer is hier. Toch tast ik letterlijk en figuurlijk in het duister.

‘Opent je de ogen’ is de slogan van het muZIEum. Sterk gevonden, met name omdat er helemaal niets te zien ís. Nou ja, vooraf aan de rondleiding wel. Er is een foto-expositie waarbij je getoonde beelden niet alleen kunt bekijken, maar ook kunt voelen en kunt luisteren naar een beschrijving. Nieuwsgierig kijken de meiden even rond, maar ze komen toch voor meer actie en beleving.

Die vinden we in het museumcafé, waar je spelletjes kunt spelen als geluidenmemorie. Door aan kleine doosjes te rammelen en goed te luisteren moet je paren maken. Dat gaat ze verrassend goed af. Dan is het tijd voor het echte avontuur: de rondleiding in het donker.

Om te voorkomen dat we per ongeluk iets kunnen zien, moeten we onze telefoons en horloges inleveren. Toch worden we niet helemaal aan ons lot overgelaten, want we krijgen allemaal een lange witte taststok mee. Die kunnen we straks gebruiken om onze weg door het museum te vinden.

Via een sluis komen we in een donkere wereld terecht. Daar maken we ook kennis met onze gidsen. Zij zijn blind of slechtziend en door het ontbreken van licht voor ons net zo onzichtbaar als wij voor hen. Op basis van hun stemgeluid moeten we ons oriënteren. Daar moet ik aan wennen, ook voor de tweede keer.

Dat het donker is, zal inmiddels duidelijk zijn. Daardoor wordt er automatisch een groter beroep gedaan op de andere zintuigen. Tast is plotseling superbelangrijk, maar ook alle geuren en geluiden komen ineens drie keer zo intens binnen. Het tikken van de stokken, de voetstappen en de talloze vragen die iedereen in ons groepje aan de gidsen stelt. Het is behoorlijk overweldigend allemaal.

De meiden genieten. Ik hoor ze vertellen wat ze allemaal voelen en af en toe botsen we tegen elkaar aan. Tegen elkaar, maar ook tegen de andere bezoekers en de rondleiders. De eerste keer voelt dat ongemakkelijk, maar al gauw wordt het normaal. Als je zo onbeholpen door het donker loopt is er natuurlijk ook maar weinig tegen te doen.

Als we het eind van de toer naderen, neemt de nieuwsgierigheid alleen maar toe. Wie zijn onze gidsen? Hoe zien ze eruit? En het museum? Wat is er allemaal te zien als de lampen aan gaan? Komt dat overeen met de beelden die we in onze hoofden hebben gevormd? De kinderen stellen de vragen hardop, maar de meeste blijven onbeantwoord. Ons zicht krijgen we terug wanneer de deur open gaat, maar de donkere wereld achter ons blijft voor altijd een geheim.